JAROSŁAW MODZELEWSKI

Jarosław Modzelewski (ur. 1955)  

Malarz, rysownik i pedagog, jedna z kluczowych postaci polskiej sztuki po 1980 roku. Urodzony i mieszkający w Warszawie, studiował malarstwo na tamtejszej ASP pod kierunkiem Stefana Gierowskiego. Od 1982 roku jest wykładowcą macierzystej uczelni, współtworząc kolejne pokolenia polskich malarzy. Współzałożył Gruppę, formację, która poprzez malarstwo, efemeryczne działania i publicystykę wyrażała doświadczenie stanu wojennego i potrzebę redefinicji roli artysty. Modzelewski współwydawał też pismo „Oj dobrze już”, będące manifestacją ówczesnych sporów estetycznych i etycznych.

Twórczość Modzelewskiego przechodziła wyraźne etapy. W latach 80. malował znaki, ideogramy i prace oparte na szablonach, by następnie zwrócić się ku figuracji. Jego realistyczne, lecz nacechowane niepokojem obrazy przedstawiają ludzi w sytuacjach zawieszenia, powtórzeń i egzystencjalnej niewygody („Trudności w poruszaniu się”, „Bezręki cud”). Równocześnie interesowała go narracyjność podręcznikowych ilustracji, które przełożył na cykl obrazów opisanych rosyjskimi czasownikami.W latach 90. Modzelewski wypracował najbardziej rozpoznawalny język, określany przez krytykę jako „malowane orzeczenia”: uproszczone przedstawienia postaci wykonujących codzienne gesty, często osadzone na syntetycznych, abstrakcyjnych tłach. Zmiana techniki z oleju na temperę nadała tym pracom większą surowość i lapidarność. Razem z Markiem Sobczykiem i innymi członkami Gruppy prowadził wówczas także prywatną Szkołę Sztuki (1991–1996), ważne miejsce dla środowiska warszawskiego.Nazywany „malarzem ikon codzienności”, Modzelewski obserwuje świat z czułością, ironią i wyczuleniem na detale. 

Maluje zwykłych ludzi w ich naturalnym otoczeniu, dbając o zachowanie aury sytuacji: gestu, światła, relacji między postacią a przestrzenią. Jego bohaterowie są niepozorni, a pejzaże umowne, lecz właśnie w tej oszczędności ujawnia się metafizyczny wymiar codzienności.Na przełomie lat 2001–2002 twórczość artysty wzbogaciła się o wątki związane z wnętrzami kościołów i ich prozaicznością zestawioną z duchowością. W ostatnich latach Modzelewski sięgnął również do własnej pamięci: wystawa z 2021 roku w galerii aTAK ukazywała obrazy oparte na ulotnych fragmentach dzieciństwa, nieoczywistych wspomnieniach, które powracają nagle i domagają się przetworzenia.

Jego prace znajdują się m.in. w zbiorach Muzeów Narodowych w Warszawie, Krakowie i Poznaniu, w Narodowej Galerii Sztuki Zachęta, Muzeum Sztuki w Łodzi oraz w licznych kolekcjach prywatnych.

Jarosław Modzelewski

Rowerzysta, 1991 olej na płótnie 60 x 81 cm