Jan Lebenstein (1930-1999) – malarz, grafik, rysownik, urodził się jako najmłodsze dziecko w rodzinie Marii i Pawła Lebensteinów, w roku 1946 r. rozpoczął naukę w Liceum Sztuk Plastycznych w Warszawie, w latach 1948–1954 studiował malarstwo na Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie (pracownie Eugeniusza Eibischa i Artura Nachta-Samborskiego). Pierwsza indywidualna wystawa Lebensteina w Teatrze na Tarczyńskiej M. Białoszewskiego w 1956 roku.

W połowie lat 50. malował pejzaże z peryferii Warszawy, w latach 1955-1960 jego twórczość koncentrowała się wokół problemu postaci ludzkiej stopniowo redukowanej do formy hieratycznego ideogramu umieszczonego na płaskim tle, skonstruowanego z linii pionowych i poziomych oraz nasyconych, kładzionych reliefowo barw (serie: Figury kreślone, Figury hieratyczne, Figury osiowe).

W 1959 r. jego Figury osiowe okazały się rewelacją Pierwszego Biennale Młodych we Francji, gdzie artysta zdobył Grand Prix. Zamieszkał w Paryżu, a w 1971 r. otrzymał obywatelstwo francuskie.

Mimo, że w niektórych z prac Lebenstein zbliżał się do granic abstrakcji lub przekraczał je (Figura osiowa 1959, Figure axiale nr 107 1961), dalsza jego twórczość była związana z nurtem sztuki figuratywnej. W latach 1963–1965 pracował nad serią obrazów Bestiarium, przedstawiających zoomorficzne istoty, przypominające fantastyczne stwory (Carpathein 1965) lub zwierzęce skamieliny (Bête victorieuse 1965).

Bohaterami kolejnych serii prac Lebensteina z lat 1967–1971 (Ballon Baba, Image domestique, Image double, Actualités, Le Parquet) były ludzko-zwierzęce hybrydy, natomiast od II połowy lat 70. w jego dziełach oprócz motywów i postaci z „mitologii wewnętrznej” (Animal’s Sweety Bar 1976, Asile 1989), pojawiały się także nawiązania do mitologii klas (Barque de Charon 1976).

W 1982 r. powrócił do malowania z natury (seria pejzaży z Grand Canyon). W latach 90. namalował serię obrazów inspirowanych ołtarzem z Pergamonu (Pergamon I–III).

Od lat 70. Lebenstein wykonywał ilustracje do dzieł literackich, m.in. Folwarku zwierzęcego Georga Orwella (1973–1975), a także jego przyjaciół Aleksandra. Wata, Gustawa Herlinga-Grudzińskiego czy Czesława Miłosza. Zilustrował przekładane przez Miłosza Księgę Hioba (1979–1981) i Apokalipsę (1983–1985). W 1970 r. wykonał witraże na temat Apokalipsy w paryskim Centre du Dialogue. Zajmował się także projektowaniem scenografii i kostiumów teatralnych.

W 1992 r. retrospektywną wystawę prac Jana Lebensteina zorganizowała warszawska Zachęta. Była to pierwsza tak duża wystawa prac artysty w Polsce. Kolejne prezentacje  prac Lebensteina zorganizowano w Polsce w 1999 r.: w lutym  Lublinie i w kwietniu w Krakowie.

Zmarł 28 maja 1999 r. w Krakowie. Został pochowany na Starych Powązkach w Warszawie.

Biogram opracowany na podstawie materiałów źródłowych PWN.